ನವದೆಹಲಿ-ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಂಗಡಣೆ (Delimitation) ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇಕಡ 33ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಆಗಸ್ಟ್ 16ರಿಂದ ಸಂಸತ್ತಿನ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದ ಊಹಾಪೋಹಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತೆರೆ ಎಳೆದಿದೆ. ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ ಕಿರೆನ್ ರಿಜಿಜು, ಆಗಸ್ಟ್ 16ರಿಂದ 18ರವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನ ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದು, ಅದರ ಬಳಿಕ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರೋರೋಗ್ ಮಾಡದೆ ಮುಂದೂಡಬಹುದು ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಹರಿದಾಡಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರವು ಅಗತ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಒಮ್ಮತ ಮೂಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನ ಕರೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಜೋರಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ರಿಜಿಜು ಅವರ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಊಹಾಪೋಹಗಳಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತೆರೆ ಬಿದ್ದಿದೆ.
ಏಪ್ರಿಲ್‌ನ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲ
ಏಪ್ರಿಲ್‌ನ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲ
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 2026ರ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಆ ವೇಳೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಂಗಡಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂವಿಧಾನ (131ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಬಹುಮತ ದೊರೆಯದ ಕಾರಣ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಸೂದೆ ಅಂಗೀಕಾರವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರ ಹಿಂಪಡೆಯಬೇಕಾಯಿತು.
ಏನಿದೆ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಮಸೂದೆಗಳಲ್ಲಿ?
ಏನಿದೆ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಮಸೂದೆಗಳಲ್ಲಿ?
ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ 2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ನಡೆಸುವುದು, ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಹಾಗೂ 2029ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇಕಡ 33ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
2023ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕಾರಗೊಂಡ ‘ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ವಂದನ್ ಅಧಿನಿಯಮ್’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಜನಗಣತಿ ಹಾಗೂ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆಗೆ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗಿನ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಆ ಷರತ್ತನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಾರ್ಗ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಯೂ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿದೆ.
ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು
ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು
ಜುಲೈ 20ರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಸದನದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಉನ್ನತ ನಾಯಕತ್ವದ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪರಿಣಾಮ ಉಭಯ ಸದನಗಳ ಕಲಾಪ ಹಲವು ಬಾರಿ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಡುವೆಯೇ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನದ ಕುರಿತು ಸುದ್ದಿಗಳು ಹರಿದಾಡಿದ್ದವು.
ಸರ್ಕಾರ–ವಿಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಮಾತುಕತೆ
ಸರ್ಕಾರ–ವಿಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಮಾತುಕತೆ
ಶಾಸನೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಡುವೆಯೇ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಕಿರೆನ್ ರಿಜಿಜು ಅವರು ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕಿ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸುಮಾರು 50 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಸಭೆ ನಡೆಸಿರುವುದು ರಾಜಕೀಯ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ. ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಂಗಡಣೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸನೀಯ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ನಿಲುವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ನೂತನವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಹಾಗೂ ಪಕ್ಷಾಂತರಗೊಂಡು ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಸುಮಾರು 37 ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಉಪಹಾರ ಕೂಟ ಏರ್ಪಡಿಸಿ ಸಂಸದೀಯ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ, ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನೆ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿದರು.
ಮುಂದೇನು?
ಮುಂದೇನು?
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಂಗಡಣೆ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಸೂದೆಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಶಾಸನೀಯ ಆದ್ಯತೆಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅಗತ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಒಮ್ಮತ ಹಾಗೂ ಸಂಖ್ಯಾಬಲ ಖಚಿತವಾದ ನಂತರ ಮುಂದಿನ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮಂಡಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜಕೀಯ ಸಮಾಲೋಚನೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿರುವರೆ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಂಗಡಣೆ, ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಜಾರಿ ವಿಧಾನ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಎರಡು ಮಸೂದೆಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸಂಖ್ಯಾಬಲದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
