ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 150 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದ ಪುಸ್ತಕವೊಂದು ಇದೀಗ ಮರಳಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮೇಲೆ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದ ದಂಡದ ಮೊತ್ತ ಸುಮಾರು 19 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಈ ಅಪರೂಪದ ಘಟನೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ಕಿಯಾಮಾ (Kiama) ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಮನೆ ನವೀಕರಣದ ವೇಳೆ ನಿವಾಸಿ ರಾಸ್ ಸಿಮನ್ಸ್ ಅವರಿಗೆ ಮನೆಯ ಹಳೆಯ ಬೆಂಕಿಗೂಡಿನ (Fireplace) ಗೋಡೆಯೊಳಗೆ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದ ಟೀ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಬಳಿಕ ಅವರು ಅದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದರು.
ಈ ಪುಸ್ತಕ “Antiquities of Athens” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನದ್ದಾಗಿದ್ದು, 1858ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಕಿಯಾಮಾ ಗ್ರಂಥಾಲಯವು 1872ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಅದರ ಮೂಲ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿದ್ದ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕಿ ಮಿಶೆಲ್ ಹಡ್ಸನ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ರಾಸ್ ಸಿಮನ್ಸ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸುಮಾರು 150 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ತಮ್ಮ ಮುತ್ತಜ್ಜನ ತಂದೆ (Great-great-grandfather) ಜಾನ್ ಸಿಮನ್ಸ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರು ಅದನ್ನು ಏಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ರಹಸ್ಯವಾಗಿದೆ.
ದಂಡದ ಮೊತ್ತ ಎಷ್ಟು?
ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ತಡವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದರೆ ವಾರಕ್ಕೆ ಮೂರು ಪೆನ್ಸ್ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದೇ ನಿಯಮವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಿದರೆ, ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮೇಲಿನ ದಂಡ 28,000 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗಳು (ಭಾರತೀಯ ಕರೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹19 ಲಕ್ಷ) ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದೆ.ಆದರೆ, 1870ರ ದಶಕದ ಸಾಲಗಾರರ ದಾಖಲೆಗಳು ಈಗ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಯಾರು ಪಡೆದಿದ್ದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ದಂಡ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಉದ್ಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗ್ರಂಥಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಹಳೆಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ನಿಯಮಗಳೂ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ
ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಚಿತ್ರ ನಿಯಮಗಳೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಕನಿಷ್ಠ ಆರು ಮಂದಿ ಓದಲು ಬಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪುಸ್ತಕ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಮದ್ಯದ ಅಮಲಿನಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಯಮವೂ ಇತ್ತು.77 ವರ್ಷದ ರಾಸ್ ಸಿಮನ್ಸ್ ಹಾಸ್ಯವಾಗಿ, “ಏನಾದರೂ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕಾದರೆ ವಿಧಿಸಲಿ, ನಾನು ಸಿದ್ಧ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ನೀಡದೇ, ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕಿ ಮಿಶೆಲ್ ಹಡ್ಸನ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ 150 ವರ್ಷ ಕಾಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರಬಾರದು” ಎಂದು ಅವರು ಹಾಸ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

