ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅಪರಿಮಿತ ಇಂಧನದ ಹುಡುಕಾಟ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿರುವ ನಡುವೆಯೇ, ಚೀನಾ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ‘ಕೃತಕ ಸೂರ್ಯ’ (Artificial Sun) ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸೂರ್ಯನೊಳಗೆ ನಡೆಯುವ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಫ್ಯೂಷನ್ (Nuclear Fusion) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲೇ ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿ, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ, ಕಾರ್ಬನ್ರಹಿತ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಈ ಯೋಜನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ವಿಶ್ವದ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೇ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಹೌದು. ಕಾರ್ಬನ್ ರಹಿತ ಹಾಗೂ ಬಹುತೇಕ ಅಪರಿಮಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಫ್ಯೂಷನ್ (Nuclear Fusion) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಚೀನಾ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸೂಪರ್ಕಂಡಕ್ಟಿಂಗ್ ಫ್ಯೂಷನ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ (Superconducting Fusion Magnet) ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಚೀನಾ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಈ ಸಾಧನೆಯಿಂದ 2030ರೊಳಗೆ ಫ್ಯೂಷನ್ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುವ ಚೀನಾದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಗುರಿಗೆ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದನ್ನು ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಾಧನೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೃತಕ ಸೂರ್ಯ ಎಂದರೇನು?
ಕೃತಕ ಸೂರ್ಯ (Artificial Sun) ಎಂದರೆ ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಅಣು ಸಂಲಯನ (Nuclear Fusion) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಕೃತಕವಾಗಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅಣುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಕಾರಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಿ ಅನಿಲಗಳು ಹೊರಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಸ್ವಚ್ಛ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ಬಹುತೇಕ ಅಪರಿಮಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲವಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫ್ಯೂಷನ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್
ಚೀನಾದ ಚೈನೀಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಅಧೀನದ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ಈ ಟೊರಾಯ್ಡಲ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಸೂಪರ್ಕಂಡಕ್ಟಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಸುಮಾರು 21 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, 12 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಹಾಗೂ 582 ಟನ್ ತೂಕ ಹೊಂದಿದೆ.ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫ್ಯೂಷನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಯಾದ ITERಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ಗಳಿಗಿಂತ 1.3 ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ನ ಕೆಲಸವೇನು?
ಫ್ಯೂಷನ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ನಲ್ಲಿ 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶ ತಲುಪುವ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾವನ್ನು ರಿಯಾಕ್ಟರ್ನ ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ತಾಗದಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಈ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ.ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಿಸಿ ಫ್ಯೂಷನ್ ಕ್ರಿಯೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುವಂತೆ ಇದು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಫ್ಯೂಷನ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ನ ಹೃದಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವ ಹೈ-ಟೆಂಪರೇಚರ್ ಸೂಪರ್ಕಂಡಕ್ಟಿಂಗ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸೋಲೆನಾಯ್ಡ್ ಕಾಯಿಲ್ನ್ನೂ ಚೀನಾ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದೆ. ಇದು ಕಾರಿನ ಎಂಜಿನ್ನ ಸ್ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ಲಗ್ನಂತೆ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕವಾಗಿದೆ.
ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣ
ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಚೀನಾದಲ್ಲೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಸ್ವದೇಶಿ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಚೀನಾ ತಿಳಿಸಿದೆ.ಇದರಿಂದ ವಿದೇಶಿ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 47 ಪೇಟೆಂಟ್ಗಳು ಹಾಗೂ 25 ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮಾನದಂಡಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂಜಿನಿಯರ್ಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು
ಈ ಬೃಹತ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು.ಇದು ಮೈನಸ್ 269 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 1 ಲಕ್ಷ ಆಂಪಿಯರ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಶಕ್ತಿಯ ನಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ತೀವ್ರ ವಿಕಿರಣ ಹಾಗೂ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಸುಮಾರು 60 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
2030ರೊಳಗೆ ಫ್ಯೂಷನ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಗುರಿ
ಈ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ EAST (Experimental Advanced Superconducting Tokamak) ರಿಯಾಕ್ಟರ್ 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾವನ್ನು 1,066 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿಸಿ ವಿಶ್ವದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿತ್ತು.ಈಗ ಹೊಸ ಫ್ಯೂಷನ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ನ ಯಶಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ 2027ರೊಳಗೆ ಹೊಸ ಫ್ಯೂಷನ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, 2030ರೊಳಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಫ್ಯೂಷನ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆರಂಭಿಸುವುದು ಚೀನಾದ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಫ್ಯೂಷನ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ ನಿರ್ಮಿಸುವುದೇ ಚೀನಾದ ಅಂತಿಮ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಫ್ಯೂಷನ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಗಳು ಉಳಿದಿವೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಾಧನೆ ಶುದ್ಧ, ಶೂನ್ಯ-ಕಾರ್ಬನ್ ಶಕ್ತಿ ಯುಗದತ್ತ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹತ್ತಿರ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
