ಬೆಂಗಳೂರು- ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ದಾಳವನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿರುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಮೇಕೆದಾಟು ಸಮತೋಲನ ಜಲಾಶಯ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಯು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಅನ್ಯ ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ವತಃ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವೇ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಈಗ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕಾದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ.
ಈ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಎದುರಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ತೊಡಕು ನಿವಾರಣೆಯಾದಂತಾಗಿದೆ.
ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕನಕಪುರ ಬಳಿ ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ರೂ. 9,000 ಕೋಟಿ ಗೂ ಅಧಿಕ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಈ ಬಹುಪಯೋಗಿ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ದಾಹವನ್ನು ನೀಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಏನಿದು ಮೇಕೆದಾಟು ನದಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಯೋಜನೆ?
ಯೋಜನೆಯ ವಿವರ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ
ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಯು ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕನಕಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಂಗಮದ ಬಳಿ (ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ) ನಿರ್ಮಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಸಮತೋಲನ ಜಲಾಶಯ (Balance Reservoir) ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ನದಿ ನೀರಿನ ನಿಯಮಿತ ಹರಿವನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ಬಳಿಕ, ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹರಿದುಹೋಗುವ ಮಳೆ ನೀರನ್ನು (ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು) ತಡೆಹಿಡಿದು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ.ಈ ಜಲಾಶಯದ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು 400 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೂ ಇದರಲ್ಲಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಲಾಭಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಲಾಭಗಳು
ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ: ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಮತ್ತು ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮುಂದಿನ ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸುಮಾರು 4.75 TMC ನೀರನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು 400 MW ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿದೆ.ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹರಿದುಹೋಗುವ ಪ್ರವಾಹದ ನೀರನ್ನು ಈ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಅಥವಾ ಸಂಕಷ್ಟದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ (Distress years) ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕಾವೇರಿ ಕಣಿವೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಜಲಾಶಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಜೀವಜಲ
ದಿನೇ ದಿನೇ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರಕ್ಕೆ ಮುಂದಿನ 50 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆ ಸಿಗಲಿದೆ.
ಬೇಸಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ನೀರಿನ ಅಭಾವಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗಲಿದೆ.ಬೆಂಗಳೂರು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಜತೆಗೆ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೃಷಿಗೂ ಅನುಕೂಲವಾಗಲಿದೆ
ಯಾವ ಯಾವ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ?
ಯಾವ ಯಾವ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ?
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ- ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕಾವೇರಿ 5ನೇ ಹಂತದ ನಂತರವೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರು ಒದಗಿಸಲು.
ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆ
ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ
ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಶುಷ್ಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ತಮಿಳುನಾಡು ಯೋಜನೆ ವಿರೋಧಿಸಲು ಕಾರಣಗಳು
ತಮಿಳುನಾಡು ಯೋಜನೆ ವಿರೋಧಿಸಲು ಕಾರಣಗಳು
ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದು, ಇದರ ಹಿಂದೆ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಭೌಗೋಳಿಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ:
ಮೇಕೆದಾಟು ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಿಂದ ಕಾವೇರಿ ನದಿ ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಬರುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ತಗ್ಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಆತಂಕ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಕೆಳಹರಿವಿನ ರಾಜ್ಯಗಳ (ತಮಿಳುನಾಡು) ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವಾದ (ಆದರೆ ಕಾವೇರಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಇದೆ).
ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ವಿಚಾರವು ತೀವ್ರ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಿಷಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದನ್ನು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಅಜೆಂಡಾವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು
ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆ
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ನಿಲುವಿಗೆ ಬಲ ತುಂಬಿದ್ದರೂ, ಯೋಜನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರಲು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕಿದೆ.ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗದ (CWC) ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಂತಿಮ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವುದು.
ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ (MoEFCC) ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪರಿಸರ ತೆರವು (Environmental Clearance) ಪಡೆಯುವುದು.ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿರುವ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪಿನ ಮೇಲೂ ಯೋಜನೆಯ ಭವಿಷ್ಯ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯ ನಂತರ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವಿರೋಧವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಹಾದಿ ಸುಗಮವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು (Environmental Clearances) ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗೆ ತಗಲುವ ಬೃಹತ್ ಆರ್ಥಿಕ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಈಗ ಚೆಂಡು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿದೆ.
ಸುದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ನೆನೆಗುದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಈ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಗೆ ಚುರುಕು ಮುಟ್ಟಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಕಾನೂನು ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿನಿಂತು ಕಾಮಗಾರಿ ಆರಂಭಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇಂದು ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಹೊಸ ನಿರ್ಧಾರವು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ನನೆಗುದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಗೆ ಮರುಜೀವ ನೀಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.

