ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತದ ಯುವಕರನ್ನು ರಾಜಕೀಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದವರು, ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರೀಲ್ಸ್‌ ನೋಡುತ್ತ ಕಾಲ ಕಳೆಯುವವರು ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಾಕ್‌ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ (CJP) ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಆ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿಸಿತು.
ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಯುವಜನರ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಮಣಿದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ, ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಪ್ರಧಾನ್ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಯುವಕರ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಹೋರಾಟ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಆರು ಮಹತ್ವದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದೆ.
ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಪ್ರಧಾನ್ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಸಚಿವರ ನಿರ್ಗಮನವಲ್ಲ. ಅದು ಬಲಿಷ್ಠ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ವಯಂಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾದ ಯುವಜನರ ಚಳವಳಿಯ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿದ ಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಮಣಿಯಲು ಒಂದು ವರ್ಷ ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೇರವಾಗಿ ನಡೆದಿದೆ.
ಕಳೆದ ಎರಡು ವಾರಗಳ ಘಟನೆಗಳು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳಿಂದ ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ಆರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾಠಗಳು ಇವೆ.
1. ಭಾರತದ ಯುವಕರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿಮೆ ಅಂದಾಜಿಸಬೇಡಿ
ಭಾರತದ ಯುವಕರನ್ನು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ನಿರಾಸಕ್ತರು ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ CJP ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಅದನ್ನು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿತು.ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ರೀಲ್ಸ್‌, ಮೀಮ್ಸ್‌, ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಲೈವ್‌ಗಳಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಈ ಚಳವಳಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದವು.
ಈ ಹೋರಾಟವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ನಡೆಸಲಿಲ್ಲ. ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಬೇಸತ್ತ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಯುವಕರೇ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭದ ಆಸೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಅಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ಹೇಳುವ ಧೈರ್ಯ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತು. ಸರ್ಕಾರಗಳು ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ ಪಾಠ: ಯುವಕರ ಅಸಮಾಧಾನ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಹೋರಾಟವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟರೆ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಪಾಯಕರ.
2. ಭಾರತದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂಕಷ್ಟ ಈಗ ರಾಜಕೀಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ
ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರ ಸೋರಿಕೆ, ಫಲಿತಾಂಶ ವಿಳಂಬ, ಕೋಚಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಶೋಷಣೆ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೆಂದು ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೋವುಗಳು ಒಂದೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡವು—ಭಾರತದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯುವಕರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.ಈಗ ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಚುನಾವಣೆಯ ಮೇಲೆಯೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ರಾಜಕೀಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.
3. ನಿರಾಕರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ
ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮೊದಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟೀಕಾಕಾರರನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತರು ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರವಿರೋಧಿಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುವುದು.ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅದು ಫಲಿಸಲಿಲ್ಲ.ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅಥವಾ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ನೋವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ತಪ್ಪು ಅವರಲ್ಲ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿತು.ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಬೇಗ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡ ಸರ್ಕಾರವೇ ವಿಶ್ವಾಸ ಗಳಿಸುತ್ತದೆ.
4. ನಾಯಕತ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಲ್ಲ, ಸಮೂಹಾಧಾರಿತವೂ ಆಗಬಹುದು
ಈ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ದೊಡ್ಡ ನಾಯಕ ಇರಲಿಲ್ಲ.ಬದಲಾಗಿ ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಸೇರಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ, ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಸಂಗ್ರಹ, ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂವಹನ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹುದ್ದೆ ಅಥವಾ ವಯಸ್ಸಿಗಿಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೇ ನಾಯಕತ್ವದ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.
