ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಹಾಗೂ ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತೆ ತೀವ್ರರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ (Crude Oil) ಬೆಲೆ ಭಾರಿ ಜಿಗಿತ ಕಂಡಿದೆ. ಇರಾನ್ ಪಡೆಗಳು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳನ್ನು ತಡೆದು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗುವ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ.
$92ರ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಗಡಿಗೆ ಬ್ರೆಂಟ್ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡವಾಗಿರುವ ಬ್ರೆಂಟ್ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆಯು ಶೇಕಡಾ 1.2% ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರಲ್ಗೆ 92.09 ಡಾಲರ್ಗೆ (ಅಂದಾಜು ₹8,800) ತಲುಪಿದೆ. ಇದು ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ನಂತರ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ಗರಿಷ್ಠ ಬೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಅದೇ ರೀತಿ, ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಮುಖ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮಾನದಂಡವಾದ ಡಬ್ಲ್ಯೂಟಿಐ ದರ ಕೂಡ ಶೇಕಡಾ 1.1% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರಲ್ಗೆ 85.23 ಡಾಲರ್ಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಜೂನ್ ಕೊನೆಯ ವಾರದಲ್ಲಿ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಕದನ ವಿರಾಮದ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆದಾಗ ತೈಲ ದರ 70 ಡಾಲರ್ಗೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗಿನ ಸರಣಿ ದಾಳಿಗಳು ಬೆಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿವೆ.
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ: ಸರಣಿ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ
ಜಗತ್ತಿನ ಶೇಕಡಾ 20ರಷ್ಟು ತೈಲ ಸಾಗಣೆಯಾಗುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವಾದ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದ ಸೇನಾ ನೆಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ರೇಡಾರ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಇರಾನ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕ ಕೂಡ ಇರಾನ್ಗೆ ಸೇರಿದ ಹಲವು ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬಾಂಬ್ ಪ್ರಹಾರ ನಡೆಸಿದೆ. ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಈ ನೇರ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಘರ್ಷವು ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳೇನು?
ಹಣದುಬ್ಬರ ಏರಿಕೆ ಆತಂಕ: ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಏರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದ್ದು, ಹಣದುಬ್ಬರ (Inflation) ಮತ್ತೆ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿರತೆ: ತೈಲ ದರ ಜಿಗಿತದಿಂದಾಗಿ ಏಷ್ಯನ್ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದ್ದು, ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಅಭದ್ರತೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ: ಭಾರತವು ತನ್ನ ಅಗತ್ಯದ 80% ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತೈಲವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತೈಲ ಬೆಲೆ ಸತತವಾಗಿ 90 ಡಾಲರ್ ದಾಟಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುವುದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯಾಗಲಿದ್ದು, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ದರ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ದಟ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ತೈಲ ದರ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದು ಹೇಗೆ?
ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ (Demand & Supply): ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ತೈಲದ ಬಳಕೆ (ಬೇಡಿಕೆ) ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಉತ್ಪಾದನೆ (ಪೂರೈಕೆ) ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಬೆಲೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಕೋವಿಡ್ ಲಾಕ್ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ಬೆಲೆ ತೀವ್ರ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿತ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಬೆಲೆ ಏರುತ್ತಿದೆ.
ಕಮೋಡಿಟಿ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ಗಳು: ತೈಲ ದರವನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಕಮೋಡಿಟಿ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರೆಂಟ್ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಲಂಡನ್ನ ಇಂಟರ್ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ (ICE)ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಡಬ್ಲ್ಯೂಟಿಐ ತೈಲವನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮರ್ಕಂಟೈಲ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಭವಿಷ್ಯದ ಬೆಲೆಯ ಅಂದಾಜಿನ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ‘ಫ್ಯೂಚರ್ಸ್ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್’ಗಳು ಇಂದಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
