ತಿರುವನಂತಪುರಂ: ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯ ಕೇರಳ ಮತ್ತೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ನೆಟ್ಟಿದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ವಿ.ಡಿ. ಸತೀಶನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ (UDF) ಸರ್ಕಾರವು ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಮೂರು ದಿನಗಳ ಮುಟ್ಟಿನ ರಜೆ (Menstrual Leave) ನೀಡುವ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ರಾಜೇಂದ್ರ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಅರ್ಲೇಕರ್ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೇ 29, 2026 ರಂದು ಹೊರಬಿದ್ದಿರುವ ಈ ಮಹತ್ತರ ನಿರ್ಧಾರದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ
ಕಾಲೇಜು ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಈಗ ಶಾಲೆಗಳಿಗೂ ಮುಟ್ಟಿನ ರಜೆ ವಿಸ್ತರಣೆ
ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿನ ರಜೆ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿತ್ತು. ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈಗ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ನೂತನ ಯುಡಿಎಫ್ (UDF) ಸರ್ಕಾರವು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ, ಶಾಲಾ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಎದುರಿಸುವ ದೈಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಈ ಮುಟ್ಟಿನ ರಜೆ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮೆನ್ಸ್ಟ್ರುವಲ್ ಡಿಗ್ನಿಟಿ ಮತ್ತು ವೀಕೆಂಡ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಪ್ಲಾನ್
ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮೆನ್ಸ್ಟ್ರುವಲ್ ಡಿಗ್ನಿಟಿ: ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ವಿನೂತನ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮೆನ್ಸ್ಟ್ರುವಲ್ ಡಿಗ್ನಿಟಿ (Project Menstrual Dignity) ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಸ್ನೇಹಿ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಣೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕೇವಲ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.
ವಿಶೇಷ ವೀಕೆಂಡ್ ಕ್ಲಾಸ್: ಮುಟ್ಟಿನ ರಜೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಾಲಾ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಅವರಿಗಾಗಿ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ (Weekend) ವಿಶೇಷ ಮರುಪೂರಣ ತರಗತಿಗಳನ್ನು (Catch-up Classes) ನಡೆಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ ರೂಪಿಸಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಿಗಲಿದೆ ‘ಸಮಾನ ವೇತನ’ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಚ್ ಸೌಲಭ್ಯ
ಸಮಾನ ವೇತನದ ಹಕ್ಕು: ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಸಮಾನ ವೇತನ (Equal Pay for Women) ನೀಡುವ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ವೇತನ ನೀಡುವ ತಾರತಮ್ಯಕ್ಕೆ ಇನ್ಮುಂದೆ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಬ್ರೇಕ್ ಬೀಳಲಿದೆ.
50 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿದ್ದರೆ ಕ್ರೆಚ್ ಕಡ್ಡಾಯ: 50 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ಡೇ-ಕೇರ್ ಸೆಂಟರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೆಚ್ (Crèches – ಶಿಶುಪಾಲನಾ ಕೇಂದ್ರ) ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಮಾತೃತ್ವ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ: ಭಾರತದ ಮಾತೃತ್ವ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1961 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಕ್ರೆಚ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಈಗ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ದೇಶದಲ್ಲೇ ನಂಬರ್ 1 ಮಹಿಳಾ ಸ್ನೇಹಿ ರಾಜ್ಯ ಮಾಡುವ ಗುರಿ
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಕುರಿತು ಜಂಟಿ सदनವನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು, “ಕೇರಳವನ್ನು ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಮಹಿಳಾ ಸ್ನೇಹಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ (Most Woman-Friendly State) ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ವೇತನವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅವರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಎಲ್ಲಾ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು” ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಿನ ರಜೆ ಇತಿಹಾಸ ಏನು ಹೇಳುತ್ತೆ?
ಮುಟ್ಟಿನ ರಜೆ ಎನ್ನುವುದು ಮಹಿಳೆಯರು ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಮುಟ್ಟಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ರಜೆ ಪಡೆಯುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಇಲ್ಲ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ಏಕರೂಪದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಥವಾ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಬಿಹಾರ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ: ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರ ಸರ್ಕಾರವು ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿನ ರಜೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ಮಿಸಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಕೇರಳದ ಕೆಲವು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕೂಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿ ಇಂತಹ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿವೆ.
