ಫೆಬ್ರವರಿ 28ರಂದು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಇರಾನ್ನ ಪರಮಾಣು ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ‘ಆಪರೇಷನ್ ಎಪಿಕ್ ಫ್ಯೂರಿ’ ದಾಳಿಯು ಇಡೀ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವನ್ನು ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದೆ. ಚೀನಾ ಈ ದಾಳಿಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿ ಕದನ ವಿರಾಮಕ್ಕೆ ಕರೆ ನೀಡಿದೆಯಾದರೂ, ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಅಥವಾ ಸೇನಾ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಚೀನಾದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ.
ತೈಲಕ್ಕಾಗಿ ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆ ಚೀನಾ ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಆಮದಿನ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 13 ರಿಂದ 14 ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಇರಾನ್ನಿಂದಲೇ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇರಾನ್ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಒಟ್ಟು ತೈಲದ ಶೇಕಡಾ 80 ರಷ್ಟು ಭಾಗ ಚೀನಾಕ್ಕೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. 2025ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಪ್ರತಿದಿನ 1.38 ಮಿಲಿಯನ್ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ತೈಲವನ್ನು ಇರಾನ್ನಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಚೀನಾ ಈಗ ಇರಾನ್ ಪರವಾಗಿ ಕಠಿಣ ನಿಲುವು ತಳೆದು ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ಎದುರು ಹಾಕಿಕೊಂಡರೆ, ಈ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭೀತಿ ಬೀಜಿಂಗ್ಗೆ ಇದೆ.
ಇರಾನ್ ಮಾಡಿದ ‘ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಪ್ಪು’? ಅವೆಲ್ಲನ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ನ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಅಮೆರಿಕದ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಾನ್ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರತಿದಾಳಿಯು ಒಂದು “ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ತಪ್ಪು”. ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಈ ನಡೆಯ ಮೂಲಕ ಚೀನಾದ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ತನ್ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಹಾಳುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಇರಾನ್ ತನ್ನ ನೆರೆಹೊರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಶತ್ರುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಷ್ಟವಾಗಿಸಿದೆ.
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಭೀತಿ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಇರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆತಂಕವೆಂದರೆ ‘ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ’ (Strait of Hormuz). ಚೀನಾದ ಒಟ್ಟು ತೈಲ ಆಮದಿನ ಶೇಕಡಾ 44 ರಷ್ಟು ಭಾಗ ಈ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕವೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಮಾರ್ಗ ಬಂದ್ ಆದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಗೆ 130 ಡಾಲರ್ ದಾಟಬಹುದು. ಇದು ಚೀನಾದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮರಣಶಾಸನವಾಗಲಿದೆ.
ಚೀನಾದ ಲಾಭವೇನು? ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಒಂದು ರೀತಿಯ ‘ವೇಟ್ ಅಂಡ್ ವಾಚ್’ ತಂತ್ರ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ.
- ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಳ: ಇರಾನ್ ಹೆಚ್ಚು ಒಂಟಿಯಾದಷ್ಟೂ ಅದು ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಚೀನಾದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗ: ಈಗಾಗಲೇ ಚೀನಾ ಇರಾನ್ನಿಂದ ಪಡೆಯುವ ತೈಲವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ರಷ್ಯಾದಿಂದ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಪಡೆಯಲು ಶುರು ಮಾಡಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಇರಾನ್ಗಿಂತ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಅದು ಕೇವಲ ಶಾಂತಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಾ ತೆರೆಮರೆಯ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದೆ.
