ಬೆಂಗಳೂರು: ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ನಡುವೆ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯನ್ನು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿಸಲು ರೂಪಿಸಿರುವ ಯೋಜನೆಯೇ ‘ವಿಶೇಷ ಕೃಷಿ ವಲಯ’ (SAZ). ಇದು ಕೇವಲ ಭೂಮಿಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ದೇಶದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿಯಾಗಿದೆ.
ಏನಿದು ವಿಶೇಷ ಕೃಷಿ ವಲಯ (SAZ)?
ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳಂತೆಯೇ (SEZ), ಕೇವಲ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಿಶೇಷ ಕೃಷಿ ವಲಯ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಥವಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
SAZ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗಳು:
1.ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ರಕ್ಷಣೆ: ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರಗಳು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನುಂಗುತ್ತಿವೆ. SAZ ಘೋಷಣೆಯಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೃಷಿಯೇತರ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸುವುದು ನಿಷೇಧಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಲಭ್ಯತೆ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
2.ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ: ಈ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಸಗೊಬ್ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಹಾದಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
3.ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ಖಾತರಿ: ಸ್ಥಳೀಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಹಾರದ ಅಭದ್ರತೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ನಿರಂತರ ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
4.ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ: ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು (Food Processing Units) ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ಸಿಗುವುದರಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಯುವಕರಿಗೆ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಹಕಾರಿ.
ಕೃಷಿಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಸುಬಲ್ಲ, ಅದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆನ್ನೆಲುಬು. ನಗರೀಕರಣದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿಶೇಷ ಕೃಷಿ ವಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
