ನವದೆಹಲಿ- ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ‘Belonging: A Journey of Love’ನಲ್ಲಿ 1999ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಲು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲವಾದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
1999ರಲ್ಲಿ ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ನಾಯಕಿ ಜೆ. ಜಯಲಲಿತಾ ಅವರು ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಪತನಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆಗ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಾಗಿದ್ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಾಗೂ ಎಡಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಪರ್ಯಾಯ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತ್ತು.
543 ಸದಸ್ಯರ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮತಕ್ಕೆ 272 ಸ್ಥಾನಗಳ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳು 233 ಸಂಸದರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಪಕ್ಷಗಳು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಅಗತ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಲು ಹಕ್ಕು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದ ಹೊರಗೆ ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನು ಎದುರಿಸಿದಾಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದಂತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಬಹುಮತಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದುರಾದಾಗ, ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತಲುಪುವ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದ ಬೆಂಬಲ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ವಿವಿಧ ನಾಯಕರ ನಡುವಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಆಸೆಗಳು ಒಕ್ಕೂಟ ರಚನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾದವು ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ತಮ್ಮದೇ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವ ಆಸೆ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದಿರುವ ಅವರು, ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಲ್ಲಿ ತಾವು ಅತಿಯಾದ ಆತುರ ತೋರಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
“ನಾನು ತುಂಬಾ ಆತುರದಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಬಲಪಂಥೀಯ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಉರುಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಗಮನಹರಿಸಿದ್ದೆ,” ಎಂದು ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಅರ್ಜುನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಮಾತು ಕೇಳಬೇಕಿತ್ತು ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಬದಲಾಗಿ, ತಾವು ಗುರುತಿಸದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ನಾಯಕನ ಮಾತನ್ನು ನಂಬಿದ್ದೆ; ನಂತರ ಆ ನಾಯಕ “ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕ” ಎಂದು ಸಾಬೀತಾದರು ಎಂದು ಅವರು ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಫಲವಾದ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮದೇ “ತಪ್ಪು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ” ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನೀಡಿದ್ದ ಭರವಸೆಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಗುಂಪು ಅವಲಂಬಿಸಿತ್ತು, ಆದರೆ ಆ ಭರವಸೆಗಳು ಈಡೇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ನಂತರ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವಾಜಪೇಯಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಡಿಎ ಮತ್ತೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಉರುಳಿಸಿದ್ದು ತಪ್ಪೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರುವ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ, “ನಾವು ಅವರನ್ನು ಉರುಳಿಸಲಿಲ್ಲ; ಅವರ ಒಕ್ಕೂಟವೇ ಕುಸಿದು ಬಿತ್ತು” ಎಂಬ ನಿಲುವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
1999ರ ಮೇನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಆಂತರಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎದುರಾಯಿತು. ಶರದ್ ಪವಾರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಮೂವರು ನಾಯಕರು, ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹುದ್ದೆ ಅಲಂಕರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದರು.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿ ಸಭೆಯಿಂದ ತಾವು ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಾ ಹೊರಬಂದಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
“ನಾನು ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆಯಲು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿರಲಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಅವರು ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
