ನವದೆಹಲಿ: ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಉತ್ತರ ತಾಲೂಕಿನ ನೆಲಕದಿರೇನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದ ಸುಮಾರು 60 ಎಕರೆ ಜಮೀನಿನ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದೆ. ಭೂಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ, ಅಧಿಕಾರದ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಜಮೀನನ್ನು ಮೂಲ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜೆ.ಬಿ. ಪರ್ದಿವಾಲಾ ಮತ್ತು ಕೆ. ವಿನೋದ್ ಚಂದ್ರನ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠ ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠದ ಹಿಂದಿನ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿರುವ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಅಕ್ರಮ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಗಳು
ಮೂಲ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಜಮೀನು ವಾಪಸ್: ಭೂಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗದವರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಮೂಲ ಭೂಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಜಮೀನಿನ ಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಮರಳಿಸಬೇಕು.
ಪರಿಹಾರದ ಹಣ ಮರುಪಾವತಿ: ಈಗಾಗಲೇ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆದಿರುವ ಭೂಮಾಲೀಕರು ಆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಬಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಬೇಕು.
ಸಹಕಾರ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ: ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮಗಳು ನಡೆದಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಜಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಜಮೀನಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹರಾಜು: ಪರಿಹಾರದ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸದ ಮಾಲೀಕರ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಜಮೀನನ್ನು ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹರಾಜು ಹಾಕಬೇಕು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆಯ್ಕೆ ದರ್ಜೆಯ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು.
ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ: ಹರಾಜಿನಿಂದ ಬರುವ ಹಣವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಸಮಾಲೋಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಬೇಕು.
ಪ್ರತಿ ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ₹50,000: ಅರ್ಜಿದಾರರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ₹50,000 ವೆಚ್ಚ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ವಂಚನೆ ನಡೆದಿದ್ದರೆ ಭೂಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ 71 ಪುಟಗಳ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ತನಿಖಾ ಸಮಿತಿಗಳ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ. ವಂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಯಶವಂತಪುರ ಹೋಬಳಿಯ ನೆಲಕದಿರೇನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ 59 ಎಕರೆ 39 ಗುಂಟೆ ಜಮೀನನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು 1988ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಜಮೀನನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇರಬೇಕು. ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಕ್ರಮ ಭೂಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪೀಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಜಿವಿಕೆ ರಾವ್ ಸಮಿತಿ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಏನಿತ್ತು?
ಹಿಂದೆ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದ ಜಿವಿಕೆ ರಾವ್ ಸಮಿತಿಯು ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಬಡಾವಣೆಗೆ ವಿನ್ಯಾಸ ನಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, ಅರ್ಹ ಸದಸ್ಯರ ಪಟ್ಟಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಅಕ್ರಮಗಳಾಗಿವೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಲಂಚ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ.
1984ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ವಿವಾದ
ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ 1984ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಪೀಣ್ಯ ಮೂಲದ ಹೌಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಸೊಸೈಟಿಯು ನೆಲಕದಿರೇನಹಳ್ಳಿಯ ಖಾಸಗಿ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ‘ಭಾಗ್ಯ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್’ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
ನಂತರ 1988–1989ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಕಾಯ್ದೆ, 1894ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಭೂಮಾಲೀಕರು 2007ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋದರು.
ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು ವಿಳಂಬ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪುಗಳಂತಹ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಆ ಆದೇಶವನ್ನು ಬದಲಿಸಿತ್ತು.
ಈ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಎನ್. ಅರಸಪ್ಪ ಮತ್ತು ಇತರರು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಇದೀಗ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠದ ತೀರ್ಪನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಮೂಲ ಭೂಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಜಮೀನು ಮರಳಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೂಲ ಭೂಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಜಮೀನಿನ ಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಮರಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪರಿಹಾರದ ಹಣವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹರಾಜು ನಡೆಸಿ, ಅದರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿರುವ ಕ್ರಮದಂತೆ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಬೇಕಿದೆ.
