ನವದೆಹಲಿ-ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹಾಗೂ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ‘ಇಂಡಿಯಾ’ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಇತರ ನಾಯಕರು ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿ 14 ಲೋಪಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ.
ಅರ್ಜಿಯ ಲೋಪ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಸಲಹೆಗಳು
ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆ, ವಕೀಲರಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ಅಧಿಕಾರ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ದೋಷಗಳು ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಶುಲ್ಕದಲ್ಲಿ 220 ರೂ.ಗಳ ಕೊರತೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಸೇರಿದಂತೆ 11 ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರು ಸೋಮವಾರ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಈ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲು ಇನ್ನೂ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವಂತೆ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರವಾಗಿ ವಾದಿಸಲು ವಕೀಲರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ವಕಾಲತ್‌ನಾಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಅಥವಾ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗದಿರುವುದನ್ನು ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ.
ಅರ್ಜಿದಾರರಾದ ಸೌಗತಾ ರಾಯ್, ಅಖಿಲೇಶ್ ಯಾದವ್, ತೇಜಸ್ವಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಯಾದವ್, ಸಂಜಯ್ ರಾವತ್, ಎಂ.ಎ. ಬೇಬಿ, ಡಿ. ರಾಜಾ, ಮಹುವಾ ಮಾಝಿ, ಸುಪ್ರಿಯಾ ಸುಳೆ ಮತ್ತು ಇ.ಟಿ. ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಶೀರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಂಬತ್ತು ನಾಯಕರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಕಾಲತ್‌ನಾಮೆಗಳಲ್ಲಿನ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಅವರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಓದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆಯೂ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿ ಕೇಳಿದೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು 2025ರ ಜೂನ್ 24ರಂದು ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಆರಂಭಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪೆನ್‌ಡ್ರೈವ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಪೂರಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನೂ ಕೋರಲಾಗಿದೆ.
ಸಂವಿಧಾನದ 32ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡುವಂತೆಯೂ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ವಿರುದ್ಧ ಕೇಳಿ
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಡಿಟ್‌ಗೆ ಒತ್ತಾಯ
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ನಿವೃತ್ತ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕೆಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಕೋರಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ತಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಗಣ್ಯ ನಾಗರಿಕರು ಇರಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಅಳಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಅಲ್ಲದೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯಂತರವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಯಾವುದೇ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ಪೂರ್ವ ಸೂಚನೆ ನೀಡದೆ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ವಾದ ಮಂಡಿಸಲು ಸಮಂಜಸವಾದ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸದೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಬಾರದು ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಳಿಸಲಾದ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬೂತ್‌ವಾರು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು, ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಲು ನೀಡಿರುವ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದು, ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮರುಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲು ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ರೂಪಿಸುವಂತೆ ಕೂಡ ಕೋರಲಾಗಿದೆ.
ಪಂಜಾಬ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಿಸಲಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಗಡುವಿನವರೆಗೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದೂ ಅರ್ಜಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಆಗ್ರಹ
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಆಗ್ರಹ
ಎಸ್‌ಐಆರ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಕಡತಗಳು, ಸಭೆಗಳ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ, ಸಭಾ ನಡವಳಿಕೆ, ಆಂತರಿಕ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು, ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ECINET ಮತ್ತು ERONET ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರವೇಶ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಂತೆ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಕೋರಲಾಗಿದೆ. 2025ರ ಜೂನ್ 24ರಂದು ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಆರಂಭಿಸುವ ಕುರಿತು ಕೈಗೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಡತವನ್ನೂ ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಸಂವಿಧಾನದ 324ನೇ ವಿಧಿ, ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ನೇಮಕಾತಿ ಹಾಗೂ ಸೇವಾ ಷರತ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 2023ರ ಕಾಯಿದೆ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆಯೂ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಕೋರಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ಕಾರಣರಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಾಯಿದೆ, 1950ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 32ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳು, 1960ಕ್ಕೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರದೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಫಾರ್ಮ್-6 ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ಕೂಡ ಮನವಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ, ಹೆಸರುಗಳ ಅಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕುರಿತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಅರ್ಜಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಆದರೆ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿ ಗುರುತಿಸಿರುವ 14 ಲೋಪಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅರ್ಜಿಯ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಅರ್ಜಿದಾರರು ಸೂಚಿಸಿರುವ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಈಗ ಗಮನ ನೆಟ್ಟಿದೆ. ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯ ಕುರಿತಾದ ಮುಂದಿನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
