ಬೆಂಗಳೂರು: ಶಾರದೀಯ ನವರಾತ್ರಿಗೆ ಇಂದು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11, ಭಾನುವಾರ ಚಾಲನೆ ಸಿಗಲಿದೆ. ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಒಂಬತ್ತು ರೂಪಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ದಿನ ಘಟಸ್ಥಾಪನೆ ಅಥವಾ ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪೂಜೆಗೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಕಲಶವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯನ್ನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಘಟಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತವು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಂಗ ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಹಾಗಾದರೆ, 2026ರ ನವರಾತ್ರಿ ಘಟಸ್ಥಾಪನೆಯ ಶುಭ ಸಮಯ ಯಾವುದು? ಪೂಜೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೇನು? ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ ಹೇಗೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ.
2026ರ ನವರಾತ್ರಿ ಘಟಸ್ಥಾಪನೆ ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತ
ನವರಾತ್ರಿ ಆರಂಭ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11, ಭಾನುವಾರ
ಘಟಸ್ಥಾಪನೆ ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11, ಭಾನುವಾರ
ಮುಖ್ಯ ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತ: ಬೆಳಗ್ಗೆ 6:19ರಿಂದ 10:12ರವರೆಗೆ
ಮುಹೂರ್ತದ ಅವಧಿ: ಸುಮಾರು 3 ಗಂಟೆ 52 ನಿಮಿಷಗಳು
ಪರ್ಯಾಯ ಮುಹೂರ್ತ: ಬೆಳಗ್ಗೆ 11:44ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12:31ರವರೆಗೆ
ಪ್ರತಿಪದೆ ತಿಥಿ ಆರಂಭ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10ರ ರಾತ್ರಿ 9:19
ಪ್ರತಿಪದೆ ತಿಥಿ ಮುಕ್ತಾಯ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11ರ ರಾತ್ರಿ 9:30
ಘಟಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು
ನವರಾತ್ರಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ. ಘಟಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ವಸ್ತುಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಫೋಟೋ ಅಥವಾ ವಿಗ್ರಹ
ಮಣ್ಣಿನ, ತಾಮ್ರದ ಅಥವಾ ಹಿತ್ತಾಳೆಯ ಕಲಶ
ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳು
ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಬಟ್ಟೆ
ಮೌಳಿ ದಾರ
ಕುಂಕುಮ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷತೆ
ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳು
ದೀಪ, ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆ
ಧೂಪ ಅಥವಾ ಅಗರಬತ್ತಿ
ಅಡಿಕೆ ಮತ್ತು ನಾಣ್ಯ
ಗಂಗಾಜಲ ಅಥವಾ ಶುದ್ಧ ನೀರು
ಪೂಜಾ ತಟ್ಟೆ
ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬಾರ್ಲಿ ಬೀಜಗಳು
ಸಾತ್ವಿಕ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ನೈವೇದ್ಯ
ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದು.
ನವರಾತ್ರಿ ಘಟಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ
1. ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ
ಮೊದಲು ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಶುಭ್ರವಾದ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ. ಪೂಜಾ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹಾಸಿ, ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಫೋಟೋ ಅಥವಾ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ.
2. ಬಾರ್ಲಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ
ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣನ್ನು ತುಂಬಿ ಬಾರ್ಲಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿ. ಈ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳದ ಸಮೀಪ ಇರಿಸಿ. ನವರಾತ್ರಿಯ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಬಾರ್ಲಿ ಸಸಿಗಳಿಗೆ ಆರೈಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಸಿಗಳು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವುದನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ.
3. ಕಲಶವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ
ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಕಲಶಕ್ಕೆ ನೀರನ್ನು ತುಂಬಿಸಿ. ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಗಂಗಾಜಲ, ಅಕ್ಷತೆ, ನಾಣ್ಯ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಕಲಶದ ಮೇಲೆ ಕುಂಕುಮ ಹಚ್ಚಿ, ಮೌಳಿ ದಾರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿರಿ.
4. ಮಾವಿನ ಎಲೆ ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಇರಿಸಿ
ಕಲಶದ ಬಾಯಿಯ ಸುತ್ತ ಐದು ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿ. ಕೆಂಪು ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಸುತ್ತಿದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಕಲಶದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ.
5. ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ
ಕಲಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಬಳಿಕ ನವರಾತ್ರಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೆರವೇರಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯನ್ನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ.
6. ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸಿ ದೇವಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ
ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯ ದೀಪವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿ, ಧೂಪ ಹಚ್ಚಿ. ದುರ್ಗಾದೇವಿಗೆ ಹೂವು, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ. ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ದುರ್ಗಾ ಮಂತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ದುರ್ಗಾ ಸಪ್ತಶತಿಯನ್ನು ಪಠಿಸಬಹುದು.
7. ಆರತಿ ಮಾಡಿ
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾದೇವಿಗೆ ಆರತಿ ಮಾಡಿ, ಕುಟುಂಬದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ. ನವರಾತ್ರಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಶ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಲಿ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ಇರಿಸಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಘಟಸ್ಥಾಪನೆ ವೇಳೆ ಪಠಿಸಬಹುದಾದ ಮಂತ್ರಗಳು
ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಂತ್ರ:
ಓಂ ಕಲಶಸ್ಯ ಮುಖೇ ವಿಷ್ಣುಃ ಕಂಠೇ ರುದ್ರಃ ಸಮಾಶ್ರಿತಃ
ಮೂಲೇ ತತ್ರ ಸ್ಥಿತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮಧ್ಯೇ ಮಾತೃಗಣಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಕುಕ್ಷೌ ತು ಸಾಗರಾಃ ಸರ್ವೇ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾ ವಸುಂಧರಾ
ಋಗ್ವೇದೋಥ ಯಜುರ್ವೇದಃ ಸಾಮವೇದೋ ಹ್ಯಥರ್ವಣಃ
ಅಂಗೈಶ್ಚ ಸಹಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ಕಲಶಂ ತು ಸಮಾಶ್ರಿತಾಃ
ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಬೀಜ ಮಂತ್ರ:
ಓಂ ದುಂ ದುರ್ಗಾಯೈ ನಮಃ.
ಬಾರ್ಲಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತುವಾಗ ಪಠಿಸುವ ಮಂತ್ರ:
ಜಯಂತೀ ಮಂಗಳಾ ಕಾಳೀ ಭದ್ರಕಾಳೀ ಕಪಾಲಿನೀ
ದುರ್ಗಾ ಕ್ಷಮಾ ಶಿವಾ ಧಾತ್ರೀ ಸ್ವಾಹಾ ಸ್ವಧಾ ನಮೋಸ್ತುತೇ
ನವರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ದಿನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಘಟಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದು ಈ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಪೂಜೆಯ ವೇಳೆ ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಂಗದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
