ರಾಮಮಂದಿರ ದೇಣಿಗೆ ಅವ್ಯವಹಾರ ಪ್ರಕರಣ: ಚಂಪತ್ ರಾಯ್, ಅನಿಲ್ ಮಿಶ್ರಾ ಆರೋಪಿಗಳಲ್ಲ, ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆ!

ಅಯೋಧ್ಯೆ-ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಮಮಂದಿರದ ಭಕ್ತರ ಕಾಣಿಕೆ ಹಣದ ಎಣಿಕೆ ವೇಳೆ ನಡೆದಿದೆ ಎನ್ನಲಾದ ಹಣದ ಅಕ್ರಮ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆ ಮಹತ್ವದ ಹಂತ ತಲುಪಿದೆ.

ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿಗಳು

ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡ (SIT) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23ರಂದು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿಗ್ರಹ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು, ಎಂಟು ಮಂದಿಯನ್ನು ಆರೋಪಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಶ್ರೀ ರಾಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ತೀರ್ಥ ಕ್ಷೇತ್ರ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಚಂಪತ್ ರಾಯ್ ಹಾಗೂ ಮಾಜಿ ಟ್ರಸ್ಟಿ ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರನ್ನು ಆರೋಪಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡದೆ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 133 ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಚಂಪತ್ ರಾಯ್ ಮತ್ತು ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಮಿಶ್ರಾ ಕೂಡ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಆಗಿನ ಹಂಗಾಮಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕರಣದ ದೂರುದಾರ ಕೃಷ್ಣ ಮೋಹನ್, ಮಾಜಿ ವಿಶೇಷ ಆಹ್ವಾನಿತ ಸದಸ್ಯ ಹಾಗೂ ವಿಎಚ್‌ಪಿ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿ ಸದಸ್ಯ ಗೋಪಾಲ್ ರಾವ್ ಅವರನ್ನೂ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ತನಿಖೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಹಿರಿಯ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಹೊಸ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಆಯಾಮ ನೀಡಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿರುವುದು ಆರೋಪಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಅಂತಿಮ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪು ಅಲ್ಲ. ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕರಣದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಭಾಗವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದಷ್ಟೇ ಇದರ ಅರ್ಥ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಎಂಟು ಮಂದಿಯ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಬೇಕಿವೆ. ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯೇ ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾದಂತಲ್ಲ.

ಆರೋಪಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ವಿರುದ್ಧದ ಆರೋಪಗಳು

ಎಂಟು ಮಂದಿ ಆರೋಪಿಗಳು ಯಾರು?

SIT ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವಿನಾಶ್ ಶುಕ್ಲಾ ಅಲಿಯಾಸ್ ಶನಿ, ಅನುಕಲ್ಪ್ ಮಿಶ್ರಾ, ಲವ್ಕುಶ್ ಮಿಶ್ರಾ, ಮನೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ಯಾದವ್, ಕರುಣೇಶ್ ಪಾಂಡೆ, ರಾಮಶಂಕರ್ ಮಿಶ್ರಾ, ಸುಭಾಷ್ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ರಾಮಶಂಕರ್ ಯಾದವ್ ಅಲಿಯಾಸ್ ಟಿನ್ನು ಎಂಬ ಎಂಟು ಮಂದಿಯನ್ನು ಆರೋಪಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಿದ ಬಳಿಕ ಇವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಅಪರಾಧಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನ್ವಯದ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

105 ಘಟನೆಗಳು CCTVಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲು

ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿರುವುದು ದೇವಾಲಯದ ದೇಣಿಗೆ ಎಣಿಕೆ ಪ್ರದೇಶದ CCTV ದೃಶ್ಯಾವಳಿ. SIT ಪ್ರಕಾರ, ಎಣಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ನಗದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಮರೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾದ 105 ಘಟನೆಗಳು CCTVಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದ್ದ ತನಿಖಾ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ವರದಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಅಂಶ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿತ್ತು.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ಫೋನ್ ಮಾಹಿತಿ, ಹಣದ ವಹಿವಾಟು ಕುರಿತ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು, ನಗದು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ತನಿಖೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಎಂಟು ಆರೋಪಿಗಳಿಂದ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು ₹79.85 ಲಕ್ಷ ಹಣ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

SIT ರಚನೆ ಮತ್ತು ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಗತಿ

ರಾಮಮಂದಿರದ ದೇಣಿಗೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಬಹಿರಂಗವಾದ ನಂತರ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಜೂನ್ 13ರಂದು ಲಖನೌ ವಿಭಾಗೀಯ ಆಯುಕ್ತ ವಿಜಯ ವಿಶ್ವಾಸ್ ಪಂತ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ SIT ರಚಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆಯ ನಂತರ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಜೂನ್ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಎಂಟು ಮಂದಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಡುವೆಯೇ ಚಂಪತ್ ರಾಯ್ ಮತ್ತು ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಮಿಶ್ರಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಕೆಲವು ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಜೂನ್ 27ರಂದು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದಿದ್ದರು. ನಂತರ ತನಿಖೆಯ ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನೇ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿರುವುದು ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.

SIT ತನಿಖೆ ಕೇವಲ ನಗದು ದೇಣಿಗೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮೂದಾಗಿದ್ದ 803 ಅಮೂಲ್ಯ ಕಾಣಿಕೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಪತ್ತೆಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ತನಿಖಾ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಗದು ಕಾಣಿಕೆಗಳ ಎಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮಗಳಾಗಿದೆ; ಅಮೂಲ್ಯ ಲೋಹದ ಕಾಣಿಕೆಗಳ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ವರದಿಯಾಗಿಲ್ಲ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿಗಾದಲ್ಲಿ ತನಿಖೆ

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿಗಾದಲ್ಲಿ ತನಿಖೆ

ಪ್ರಕರಣದ ಗಂಭೀರತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಗತಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಗಮನಕ್ಕೂ ಬಂದಿತ್ತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21ರಂದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು SIT ತನಿಖೆ ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರೊಳಗೆ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ CCTVಯಲ್ಲಿ 105 ಅನಧಿಕೃತ ನಗದು ತೆಗೆದ ಘಟನೆಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಬಂದಿತ್ತು.

ನಂತರ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಕರಣ ಈಗ ತನಿಖಾ ಹಂತದಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಚಾರಣೆಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ. ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಎಂಟು ಆರೋಪಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಅವರನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7ರಂದು ಹಾಜರುಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಏನು?

ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಏನು?

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ರಾಮಮಂದಿರ ದೇಣಿಗೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದು—SIT ಎಂಟು ಮಂದಿಯನ್ನು ಆರೋಪಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಎರಡನೆಯದು—ಚಂಪತ್ ರಾಯ್, ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಮಿಶ್ರಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಆರೋಪಿಗಳ ಬದಲು ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂರನೆಯದು—CCTV ದೃಶ್ಯಾವಳಿ, ಹಣದ ವಹಿವಾಟು, ಬ್ಯಾಂಕ್ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಇದುವರೆಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದ “ದೇಣಿಗೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಯಾರದ್ದು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ತನಿಖಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೂಪುರೇಷೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರೂ, ಆರೋಪಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆಯೇ, ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂದಿನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಚಾರಣೆಯೇ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಿದೆ.