ನಾವು ಮಾಡುವ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು, ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಮೆದುಳಿನ ನರಕೋಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ, ನೀವು ಪ್ರತಿದಿನ 5 ನಿಮಿಷಗಳ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ “ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿರುವ” ಭಾಗಗಳು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ “ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು” ಎಂದು ಏನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೋ, ಅದನ್ನೇ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು “ಮೈಂಡ್ಫುಲ್ನೆಸ್” (Mindfulness) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಒತ್ತಡದ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಆದ ‘ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್’ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ನಮ್ಮ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 7 ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತಕರು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವು ಯಾವುದು ತಿಳಿಯಿರಿ.
- ತ್ರಿಗುಣಗಳು: ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸತ್ವ, ರಜಸ್ ಮತ್ತು ತಮಸ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಸದಾ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಸತ್ವ ಗುಣವು ಶಾಂತಿಯನ್ನು, ರಜೋಗುಣವು ಕೋಪವನ್ನು, ತಮೋಗುಣವು ಸೋಮಾರಿತನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾವ ಗುಣ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೋ, ನಿಮ್ಮ ವರ್ತನೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮನಸ್ಸಿನ ಚಂಚಲತೆ: ಮನಸ್ಸು ಕೋತಿಯಿದ್ದಂತೆ. ಅದು ಒಂದೇ ಕಡೆ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ, ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣವೂ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ತನೆ ಬದಲಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಇದೇ ಕಾರಣ.
- ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳು: ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ದುಃಖ ಅಥವಾ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತೇವೆ. ಹಣ ಇರುವಾಗ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಅಥವಾ ಜನರ ನಡುವೆ ಇರುವಾಗ ಮತ್ತು ಒಂಟಿಯಾಗಿರುವಾಗ ನಮ್ಮ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
- ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿ: ಆರೋಗ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿ, ಆಹಾರ, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯ ಕೊರತೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿಮ್ಮ ವರ್ತನೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ.
- ಸಂಗದೋಷ: ನೀವು ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುತ್ತೀರೋ ಅಂತಹ ಆಲೋಚನೆಗಳೇ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಕರ್ಣನಿಗೆ ಅಪಾರ ವಿದ್ಯೆ ಇದ್ದರೂ, ದುರ್ಯೋಧನನ ಸ್ನೇಹದಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ತಕ್ಕ ಗೌರವ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.
- ಹಳೆಯ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು: ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ನಾವು ಕೆಟ್ಟ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ ಎಂದುಕೊಂಡರೂ, ಅವುಗಳ ಸುಪ್ತ ಪ್ರಭಾವ (ವಾಸನೆ) ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅವು ಮರುಕಳಿಸಿದಾಗ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಊಹಿಸಲಾಗದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
- ಅಹಂಕಾರ: ನಮ್ಮ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯದೆಯೇ ವರ್ತನೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಉಬ್ಬುವುದು, ಟೀಕೆಗೆ ಕುಗ್ಗುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ.
ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯ
ಒಮ್ಮೆ ಭಕ್ತರೊಬ್ಬರು, “ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಲ್ಲ, ಒಂದು ದಿನ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ದಿನ ಬದ್ಧತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇರುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ನಗುತ್ತಾ ಹೀಗೆಂದರು: “ಮನಸ್ಸು ಎಂದರೆ ಆಲೋಚನೆಗಳ ಸಮೂಹ. ಆಲೋಚನೆಗಳು ಬದಲಾದಾಗ ಮನಸ್ಸು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ‘ನೀವು’ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಅಲೆಗಳು ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಸಮುದ್ರ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಲೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಸಮುದ್ರವೇ ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಷ್ಟು ತಪ್ಪೋ, ಆಲೋಚನೆಗಳು ಬದಲಾದಾಗ ‘ನಾನು ಬದಲಾಗಿದ್ದೇನೆ’ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಷ್ಟೇ ತಪ್ಪು.”
ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ?
- ಸ್ವಯಂ ವೀಕ್ಷಣೆ: ದಿನಕ್ಕೆ 5 ನಿಮಿಷ ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ಕುಳಿತು, ಇಂದು ನನ್ನ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಹೇಗಿವೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿ. ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಡಿ, ಕೇವಲ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿ.
- ಧನಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ: 5 ನಿಮಿಷಗಳ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಇಡೀ ದಿನ ಶಾಂತವಾಗಿರಬಹುದು.
- ಅಶಾಶ್ವತತೆಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಿ: ಕೋಪವಾಗಲಿ, ಸಂತೋಷವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಕಷ್ಟಗಳಾಗಲಿ, ಯಾವುದೂ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಆಗ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿನ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ನೀವೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು.
ವರ್ತನೆ ಬದಲಾಗುವುದು ತಪ್ಪೇ ? ಖಂಡಿತಾ ಇಲ್ಲ. ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವರ್ತನೆ ಬದಲಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಹನುಮಂತನು ಸೀತೆಯ ಮುಂದೆ ವಿನಯದಿಂದ ವರ್ತಿಸಿದರೆ, ರಾವಣನ ಮುಂದೆ ಉಗ್ರವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದನು. ಇಲ್ಲಿ ಅವನ ವರ್ತನೆ ಬದಲಾಯಿತೇ ಹೊರತು, ಅವನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾದ ‘ರಾಮಭಕ್ತಿ’ ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ನಿಮ್ಮ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಮೂಲ ಮೌಲ್ಯಗಳು (ಧರ್ಮ, ಸತ್ಯ, ಪ್ರೀತಿ) ಬಲವಾಗಿರಬೇಕು.
ಸೂಚನೆ: ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.
