ಅವಧಿ ಮೀರಿದ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿಯೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅನೇಕ ಜನರಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಹಳೆಯ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ.. ಅವಧಿ ಮೀರಿದ ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪಾಯಗಳು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈಗ ಪೂರ್ಣ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
1) ಔಷಧಿಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು: ಔಷಧಿ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ನಲ್ಲಿರುವ ‘ಮುಕ್ತಾಯ ದಿನಾಂಕ’ ಔಷಧಿಯು ಎಷ್ಟು ಸಮಯದವರೆಗೆ 100% ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಔಷಧದಲ್ಲಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಒಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಔಷಧದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಸೋಂಕುಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಔಷಧಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ, ರೋಗವು ಸುಧಾರಿಸದೇ ಇರಬಹುದು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯು ಹದಗೆಡಬಹುದು.
2) ವಿಷಕಾರಿಯಾಗುವ ಅಪಾಯ: ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಔಷಧಗಳು ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಅವುಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಅವು ವಿಷಕಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಜೀವಕ ಪ್ರತಿರೋಧ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಆ ಔಷಧಿಗಳು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಿರಪ್ಗಳು, ಕಣ್ಣಿನ ಹನಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ಗಳು ಮಾತ್ರೆಗಳಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಹಾಳಾಗುತ್ತವೆ. ಅವಧಿ ಮೀರಿದ ಕಣ್ಣಿನ ಹನಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಕಣ್ಣಿನ ಸೋಂಕು ಅಥವಾ ದೃಷ್ಟಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
3) ಅಪಾಯಕಾರಿ ಔಷಧಗಳು: ಕೆಲವು ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಔಷಧಿಗಳು ಅವಧಿ ಮೀರಿದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಎಸೆಯಬೇಕು. ಮಧುಮೇಹ ರೋಗಿಗಳು ಬಳಸುವ ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಅವಧಿ ಮುಗಿದರೆ, ಅದು ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೃದಯ ನೋವಿಗೆ ಬಳಸುವ ಈ ಔಷಧಿ ಬಹಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೇಗನೆ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತೀವ್ರ ಅಲರ್ಜಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೀವಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಈ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್, ಮುಕ್ತಾಯ ದಿನಾಂಕ ಮೀರಿದರೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
4) ಶೇಖರಣಾ ವಿಧಾನ ಮುಖ್ಯ: ಔಷಧಿಗಳ ಮುಕ್ತಾಯ ದಿನಾಂಕವು ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನೀವು ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ತೀವ್ರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ.. ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ (ಸ್ನಾನಗೃಹದಂತೆ) ಇರಿಸಿದರೆ.. ಅವು ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವ ಮೊದಲೇ ಹಾಳಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಮಾತ್ರೆಗಳು ಬಣ್ಣ ಬದಲಾದರೆ.. ಸಿರಪ್ನ ವಾಸನೆ ಬಂದರೆ ಅಥವಾ ದಪ್ಪವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು.
5.) ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಅವಧಿ ಮೀರಿದ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸಿಂಕ್ ಅಥವಾ ಶೌಚಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಸೆಯಬೇಡಿ. ಇದು ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಕವರ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತಿ ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ‘ಔಷಧಿ ವಿಲೇವಾರಿ’ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಸೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.
ತುಂಬಾ ತಡವಾದರೆ ಏನು?
ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವು ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿಗಳ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಎಕ್ಸ್ ಪೈರಿ ಡೇಟ್ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಯಾವುದೇ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೊದಲು ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂದೇಹಗಳಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ವೈದ್ಯರು ಅಥವಾ ಔಷಧಿಕಾರರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.

