ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಗಡಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಬೀರಿದೆ, ಇದು ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.
ವಿಭಜನೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಘಟನೆಗಳು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಸ್ಥಳಾಂತರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಅವರು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ತ್ರಿಪುರಾ, ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಮೇಘಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದರು.
ಅನೇಕರು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸುವ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದರು ಆದರೆ “ನಿರಾಶ್ರಿತರು” ಎಂಬ ಶಾಶ್ವತ ಲೇಬಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವು ನವೀಕರಿಸಿದ ಅಶಾಂತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳು ಅಭದ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಬಂಗಾಳಿ ಹಿಂದೂಗಳು ತಮ್ಮ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಗತಕಾಲದ ನೋವಿನ ನೆನಪುಗಳು ಗತಕಾಲದ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಹಲವಾರು ಬಂಗಾಳಿ ಹಿಂದೂಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತ್ತು. ಅವರ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳ ಕಠೋರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.
1971 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ ಸುಶೀಲ್ ಗಂಗೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ನೌಖಾಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು. “ನಮ್ಮದು ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ರಜಾಕಾರರು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ಮನೆಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅನೇಕರನ್ನು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು” ಎಂದು ಅವರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅವರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ದುಃಖದ ಛಾಯೆ ಇತ್ತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯದ ನಿರಂತರ ಹಗೆತನವು ಅವರನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿದ ಸುಶೀಲ್, “ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಹೃದಯ ವಿದ್ರಾವಕವಾಗಿದೆ. ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಒದೆಯುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದೆ. ಇಂತಹ ಕ್ರೌರ್ಯವನ್ನು ಊಹಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಹೋದರರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ, ನಾವು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ‘ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
1971ರ ನೆನಪುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. “ಆಗ ನನಗೆ ಕೇವಲ 10 ಅಥವಾ 12 ವರ್ಷ. ರಜಾಕಾರರು ನಮಗೆ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ನೀಡಿದರು, ಪುರುಷರ ದೇಹಗಳನ್ನು ನದಿಗಳಿಗೆ ಎಸೆದರು . ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಗರ್ಭಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ, ಆ ನೋವುಗಳು ಉಳಿದಿವೆ ಎಂದರು.
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದಾಗ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದ ಬಂಗಾವ್ ನ ಅನಿಮಾ ದಾಸ್ ಆ ಭಯಾನಕ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
“ನನ್ನ ಮಗ ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದನು, ಮತ್ತು ನನ್ನ ಮಗಳು ನನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದಳು. ದೇಶವು ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತ್ತು; ಮನೆಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಭಯದಿಂದ ನನ್ನ ಮಾವ ನಮ್ಮನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು.” ವ್ಯಾಪಕ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುರುಷರ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಆಘಾತವು ಅವಳ ಮೇಲೆ ಅಳಿಸಲಾಗದ ಗುರುತನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದೆ. “ಅಂದಿನಿಂದ ನಾನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ವಾಸಿಸುವ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ನಾನು ಸಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
